Świat
Anna Kowalczyk
Korespondentka zagraniczna w redakcji Veritop. Komentuje politykę międzynarodową, konflikty i dyplomację. Wolne chwile spędza na rowerze i w kuchni eksperymentując z przepisami z całego świata.
Akademia Szwedzka ogłosiła w czwartek, że literacką Nagrodę Nobla 2026 przyznano kanadyjskiej poetce i eseistce Anne Carson. W uzasadnieniu swej decyzji zwróciła uwagę na „odważny i pomysłowy dorobek, który w żartobliwym dialogu z klasyczną tradycją stworzył nowe formy dla współczesnej literatury”. Nagroda ta uchodzi za najbardziej prestiżowe wyróżnienie w świecie literatury.
Carson urodziła się w 1950 roku w Toronto. Jej twórczość swobodnie porusza się między poezją, prozą i przekładem, czerpiąc obficie z literatury i mitologii starożytnej Grecji. Pisarka zasłynęła utworami, które wymykają się gatunkowym podziałom.
Pierwsza książka Carson, Eros the Bittersweet, ukazała się w 1986 roku i łączyła krytykę literacką z rozważaniami o pragnieniu oraz z odwołaniami do antycznej tradycji. Najbardziej znanym dziełem pisarki pozostaje Autobiography of Red z 1998 roku, powieść w wierszu inspirowana fragmentami utworów starożytnego greckiego poety Stesichorusa. W tej opowieści starożytny mit o Geryonie, czerwonoskrzydłym potworze zabitym przez Heraklesa, staje się historią współczesnego nastoletniego chłopca, który doświadcza miłosnego zawodu i pragnienia.
W 2001 roku Carson jako pierwsza kobieta zdobyła Nagrodę T.S. Eliota za tom The Beauty of the Husband. Ma też na koncie stypendia Guggenheima i MacArthura. Jej twórczość chwalili także inni pisarze, w tym Susan Sontag, która powiedziała o niej: „To jedna z nielicznych pisarek piszących po angielsku, której przeczytałabym wszystko”.
Książki Carson przybierają bardzo różne formy. Tom Men in the Off Hours, który łączy eseje pisane wierszem, poematy, epitafia i prozę o artystach oraz postaciach historycznych, zdobył w 2001 roku inauguracyjną nagrodę poetycką Griffin. W kolejnej eklektycznej książce, Decreation, Carson zestawiła poezję, eseje i operę. Książka Nox z 2010 roku uchodzi za szczególnie charakterystyczną dla awangardowego podejścia Carson do literatury. Wydano ją jako pudło składane w harmonijkę, zawierające reprodukcję notesu prowadzonego przez autorkę po śmierci brata. Do późniejszych prac autorki należą Red Doc> i Float.
Literacką Nagrodę Nobla przyznaje się od 1901 roku. Przed tegoroczną edycją przyznano ją 118 razy. Do grona laureatów w ostatnich latach dołączyli między innymi Annie Ernaux, Bob Dylan, Abdulrazak Gurnah, Louise Glück, Peter Handke i Olga Tokarczuk, a przed rokiem nagrodę odebrał węgierski pisarz László Krasznahorkai, znany z dystopijnej i awangardowej twórczości. Carson ma 76 lat, a medal i dyplom odbierze w grudniu podczas ceremonii w Sztokholmie.