Polska
Marek Sobczak
Dziennikarz polityczny w redakcji Veritop. Śledzi krajobraz polityczny, pracę Sejmu i sprawy samorządowe. Po pracy biega, a w domu czeka na niego jamnik o imieniu Stefek.
Gdy dni stają się krótsze, w wielu polskich miastach wieczorne niebo dosłownie ciemnieje od ptaków. Setki, a nawet tysiące wron, gawronów, kawek i kruków przelatują nad blokami, głośno kracząc, po czym tłumnie osiadają na nagich drzewach, liniach energetycznych i dachach budynków. Widok setek czarnych sylwetek na tle szarego nieba potrafi zaniepokoić, ale biolodzy podkreślają, że za tym widowiskowym zwyczajem nie kryje się nic złowrogiego.
Jesień i zima to dla krukowatych czas łączenia się w duże grupy, a powody tego zachowania są w pełni racjonalne. Wspólne noclegi pomagają ptakom przetrwać chłodne miesiące: łatwiej im w ten sposób wykryć zagrożenie, znaleźć cieplejsze miejsce i skuteczniej bronić się przed zimnem. Wrony mają przy tym bardzo rozwinięte relacje społeczne - potrafią tworzyć hierarchie, sojusze, a nawet utrzymywać trwałe więzi z konkretnymi osobnikami.
Wybór miasta też nie jest przypadkowy. Aglomeracje oferują ptakom udogodnienia, których na otwartej przestrzeni po prostu nie ma: cieplejszy mikroklimat, więcej pożywienia i bezpieczne miejsca noclegowe. Stąd zjawisko to tak wyraźnie widać między innymi w miastach takich jak Toruń czy Opole, gdzie mieszkańcy o tej porze roku regularnie obserwują gromadzące się stada.
Wieczorne zbieranie ma swój rytuał. Ptaki często kilka razy okrążają wybrane miejsce, przysiadają, zrywają się i znów wracają, aż cała grupa zsynchronizuje się do wspólnego spoczynku. Ten pozorny chaos pozwala im zgrać się w jeden organizm i zorganizować nocleg.
Uwagę mieszkańców przykuwa to, że wrony co rok wracają w te same miejsca - i nie ma w tym żadnego przypadku. Ptaki doskonale zapamiętują bezpieczne punkty noclegowe i korzystają z nich latami. Są jednak elastyczne: jeśli ulubione drzewa zostaną wycięte albo na przeszkodzie stanie budowa, stado po prostu przenosi się o kilkaset metrów dalej.
Co ważne, mimo całej tej teatralności obaw nie ma. Wrony nie stanowią zagrożenia dla ludzi - jesienią i zimą zajmują się głównie przetrwaniem i szukaniem jedzenia, a ataki zdarzają się niezwykle rzadko (i to wiosną, gdy bronią gniazd). Nie są też wrogiem innych ptaków: choć potrafią zjeść jajo czy pisklę, w gruncie rzeczy pełnią w ekosystemie pożyteczną rolę, regulując liczebność szkodników i zjadając padlinę. Największym utrapieniem dla mieszkańców bywają więc jedynie hałas i odchody - ale próby odstraszenia stad zwykle kończą się tylko tym, że ptaki przenoszą się do sąsiedniego parku, wracając na wiosnę do lęgowych terytoriów.