Świat
Anna Kowalczyk
Korespondentka zagraniczna w redakcji Veritop. Komentuje politykę międzynarodową, konflikty i dyplomację. Wolne chwile spędza na rowerze i w kuchni eksperymentując z przepisami z całego świata.
Przez dwa lata 211 osób z trzech społeczności w peruwiańskim regionie Asháninka otrzymywało pieniądze bez żadnych warunków. Programem pilotażowym kierowała brytyjska organizacja charytatywna Cool Earth, a każdy uczestnik dostał sześć przelewów po 1032 sole. W przeliczeniu wychodziło około dwóch funtów dziennie, które ludzie mogli wydać tak, jak uznali za stosowne.
Badacze z Uniwersytetu w Bath przeanalizowali wyniki eksperymentu i doszli do wniosku, że bezwarunkowy dochód podstawowy przyczynił się do ochrony lasu deszczowego. Niemal 90 procent uczestników zaczęło stosować praktyki korzystne dla środowiska. Wśród nich wymienia się zbiorowe zalesianie, odbudowę kluczowych źródeł wody oraz ograniczenie wypalania lasu.
Wyniki pokazały też wyraźny spadek problemów z jedzeniem. Odsetek gospodarstw domowych, których nie było stać na pożywne posiłki, spadł z 73 do 26 procent. Autorzy badania zwracają uwagę, że głód bywa powodem, dla którego mieszkańcy lasu zaczynają wycinać drzewa albo angażują się w przestępstwa środowiskowe.
Zmniejszyła się również migracja. Udział uczestników zmuszonych do opuszczenia domu w poszukiwaniu pracy spadł z 43 do 18 procent. Zdaniem badaczy dzięki temu więcej osób zostało na miejscu i mogło chronić las.
Doktor Nick Langridge, współautor raportu, powiedział, że wyniki sugerują, iż społeczności z większym poczuciem bezpieczeństwa i autonomii lepiej radzą sobie z ochroną ekosystemów, od których zależą.
Badacze przypominają, że rola tubylczych społeczności w ochronie Amazonii zyskuje coraz większe uznanie, bo lasy pochłaniają dwutlenek węgla i dają schronienie ogromnej liczbie gatunków. Jednocześnie ziemie tubylcze są zagrożone przez górników, drwali, rolników i osoby przejmujące grunty, a młodzi mieszkańcy tych często ubogich społeczności wyjeżdżają do bogatszych miast.
Autorzy podkreślają, że projekt powstał wspólnie z lokalnymi grupami kobiet i jest pierwszym tego typu przedsięwzięciem, które zaproponowało bezwarunkowy dochód podstawowy społeczności tubylczej w Amazonii. Wcześniejsze programy płatności zwykle wiązały się z warunkami. Brazylijski bolsa família wymaga na przykład posyłania dzieci do szkoły, a bolsa verde – działań na rzecz ochrony przyrody.
Doktor Neil Howard, główny autor opracowania, stwierdził, że takie podejście sprzyja etycznej ochronie przyrody. Zachęta do wykorzystywania lub porzucania ziemi maleje, a ludzie stają w centrum działań z szacunkiem i godnością. Howard zestawił to z kolonialną historią polityki ochrony środowiska wobec społeczności tubylczych.
Badanie wpisuje się w szerszą dyskusję o tym, czy bezpośrednie wypłaty dla społeczności utrzymujących ważne dla świata ekosystemy mają sens.