Zdrowie / Sport
Piotr Zawadzki
Redaktor sekcji zdrowia i sportu. Pisze o medycynie, profilaktyce i wydarzeniach sportowych. Amator maratonów, a w domu ma dwa psy, które towarzyszą mu w porannych treningach.
Eksperymentalny lek opracowany w Michigan Medicine cofnął ciężką postać stłuszczeniowej choroby wątroby w badaniach na zwierzętach. Jego działanie okazało się zaskakujące, bo nie rozgrywa się w samej wątrobie, lecz w jelitach, które dostarczają sygnałów niszczących ten narząd. Wyniki badania opublikowano w „The Journal of Clinical Investigation”.
Związek o nazwie DT-109 oddziałuje na trzy mechanizmy jednocześnie. Ogranicza szkodliwe bakterie jelitowe, chroni wyściółkę jelit i blokuje przedostawanie się substancji zapalnych do wątroby. W modelach zwierzęcych takie podejście pozwoliło cofnąć MASH, czyli metabolic dysfunction-associated steatohepatitis. To ciężka postać stłuszczeniowej choroby wątroby, która wciąż sprawia lekarzom duże trudności.
MASH dotyka około 7 proc. populacji na świecie. W przebiegu choroby nadmiar tłuszczu gromadzi się w wątrobie, wywołując stan zapalny i uszkodzenie komórek. Z czasem może dojść do marskości, czyli rozległego bliznowacenia narządu, a także do raka wątroby i jej niewydolności. Choć w ostatnich latach terapie się poprawiły, skutecznych opcji leczenia wciąż jest niewiele.
– Widzimy wyraźne dowody na to, że DT-109 chroni nabłonkową barierę jelit, ograniczając ogólnoustrojowy napływ szkodliwych produktów mikrobiologicznych, które, jak się uważa, przyczyniają się do rozwoju i progresji MASH – powiedział Eugene Chen, główny autor badania i profesor medycyny sercowo-naczyniowej na University of Michigan Medical School. – Ten związek przynosi korzyści układowi pokarmowemu i ma duży potencjał jako terapia MASH.
DT-109 to tripeptyd oparty na glicynie, czyli niewielka cząsteczka zbudowana z trzech aminokwasów, podstawowych budulców białek. Wcześniejsze prace zespołu Chena pokazały, że związek poprawia stan zwierząt z MASH. Nie było jednak jasne, w jaki sposób osiąga ten efekt. Najnowsze badanie odpowiada na to pytanie.
Naukowcy najpierw potwierdzili, że do rozwoju MASH przyczynia się nadmierny rozrost bakterii Clostridium perfringens, które w jelitach produkują amoniak. Gdy jego poziom rośnie, uszkodzeniu ulega wewnętrzna wyściółka jelita. Normalnie ta bariera nie pozwala potencjalnie szkodliwym substancjom wydostać się z przewodu pokarmowego i przedostać do krwiobiegu. Kiedy jednak słabnie, toksyny i inne produkty wytwarzane przez mikroby jelitowe trafiają do wątroby.
Tam wywołują stan zapalny i uruchamiają odpowiedź immunologiczną, która dodatkowo pogarsza uszkodzenie narządu. Jednym z elementów tej reakcji jest nadmierna aktywacja limfocytów CD8+, które zwykle pomagają niszczyć zainfekowane lub zmienione komórki. Gdy stają się zbyt aktywne, same podkręcają procesy zapalne związane z MASH. DT-109 przerywa ten łańcuch, zanim szkody dotrą do wątroby.