Tech / Nauka
Tomasz Wiśniewski
Redaktor technologiczny. Interesuje się sztuczną inteligencją, startupami i nowymi mediami, a także odkryciami naukowymi. Wielbiciel science fiction i gier planszowych.
Komitet Noblowski ogłosił w poniedziałek w Instytucie Karolinska w Sztokholmie nazwiska laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Zostali nimi amerykański psychiatra i neurolog Karl Deisseroth oraz jego niemieccy współpracownicy Peter Hegemann i Georg Nagel, nagrodzeni za pracę w dziedzinie optogenetyki. Podczas ogłoszenia wyników na ekranie wyświetlono ilustrację ludzkiego mózgu.
Deisseroth związany jest zarówno z Howard Hughes Medical Institute, jak i z Uniwersytetem Stanforda. Peter Hegemann pracuje na Uniwersytecie Humboldtów w Berlinie, a Georg Nagel na Uniwersytecie w Würzburgu. Nagroda trafiła do nich za odkrycia dotyczące kanałów jonowych bramkowanych światłem i optogenetyki.
Optogenetyka to metoda, która pozwala oświetlać szlaki w mózgu. Opiera się na specjalnym białku pożyczonym od alg, za pomocą którego naukowcy kontrolują aktywność elektryczną komórek przy użyciu światła. Dzięki tym pracom badacze dowiedzieli się znacznie więcej o funkcjonowaniu mózgu i lepiej rozumieją, jak działa ludzki umysł. Badania pokazały też, jak komórki nerwowe kształtują uczucia.
Komitet Noblowski podkreślił, że trójka laureatów położyła fundamenty pod nową erę w neuronauce. Ich badania ujawniły obwody nerwowe odpowiedzialne za konkretne wspomnienia, uczucia i zachowania, które mają znaczenie dla zaburzeń neurologicznych i psychiatrycznych.
„Optogenetyka fundamentalnie zmieniła nasze rozumienie mózgu" - przekazało Zgromadzenie Noblowskie. „Każdy dzień przynosi nowe odkrycia, które pomagają rozwiązać jedną z największych tajemnic ludzkości, czyli odpowiedzieć na pytanie, jak działa nasz niewiarygodny mózg".
Per Svenningsson, przewodniczący Komitetu Noblowskiego ds. fizjologii lub medycyny, wyjaśnił, że optogenetyka daje możliwości mapowania mózgu, o jakich naukowcy mogli wcześniej tylko marzyć. Przedtem mechanizmy stojące za uczuciami, zachowaniami i funkcjami organizmu pozostawały dla badaczy zagadką.
Metoda znajduje już zastosowanie w medycynie klinicznej. Badacze próbują przy jej pomocy przywracać wzrok osobom z zaburzeniami widzenia.
Laureaci mówili, że otrzymanie nagrody było „absolutnie wspaniałe", a dzielenie wyróżnienia z przyjaciółmi to dla nich zaszczyt. Nagrodzeni podzielą się sumą 12 milionów koron szwedzkich, czyli około 900 tysięcy funtów.
Nagroda Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny przyznawana jest w tym roku po raz 117. Razem z najnowszymi laureatami otrzymało ją 235 osób, wśród których tylko 14 to kobiety.