Zdrowie / Sport
Piotr Zawadzki
Redaktor sekcji zdrowia i sportu. Pisze o medycynie, profilaktyce i wydarzeniach sportowych. Amator maratonów, a w domu ma dwa psy, które towarzyszą mu w porannych treningach.
Przez 16 tygodni trzydzieści jeden zdrowych osób w wieku od 60 do 75 lat jadło codziennie 60 gramów prażonych orzeszków ziemnych wraz z łupinami, bez soli. Potem przyszedł etap, w którym uczestnicy orzeszków nie jedli, a naukowcy porównali wyniki z obu okresów. Okazało się, że poprawiła się reakcja części prawej półkuli mózgu na insulinę, między innymi w hipokampie, zakręcie przyhipokampowym, zakręcie językowym i zakręcie obręczy tylnej.
Badanie opublikowano w czasopiśmie „Food & Function”. Zespół z centrum medycznego Uniwersytetu Maastricht w Holandii chciał sprawdzić, jak regularne jedzenie orzeszków wpływa na odpowiedź mózgu na insulinę w miarę starzenia się organizmu.
Insulina bierze udział w procesach związanych z uczeniem się, pamięcią i komunikacją między komórkami nerwowymi. Z wiekiem mózg reaguje na ten hormon słabiej, co wiąże się z pogorszeniem funkcji poznawczych. Holenderscy badacze sprawdzili więc, czy codzienna dieta może cokolwiek w tej kwestii zmienić.
Aby zmierzyć reakcję mózgu, podawali uczestnikom insulinę przez nos. Następnie za pomocą rezonansu magnetycznego z techniką znakowania krwi tętniczej obserwowali zmiany przepływu krwi w poszczególnych rejonach. Ta metoda pozwala śledzić, jak krew napływa do konkretnych struktur mózgu po podaniu hormonu. Poprawa dotyczyła rejonów prawej półkuli odpowiedzialnych za pamięć i inne funkcje poznawcze.
Każdy z uczestników brał udział w obu etapach eksperymentu, więc naukowcy porównywali wyniki tej samej osoby w okresie z orzeszkami i bez nich.
Autorzy zastrzegają, że nie dowiedli, iż orzeszki zapobiegają pogorszeniu pamięci albo powstrzymują rozwój demencji. Zaobserwowali jedynie zmiany w reakcji konkretnych obszarów mózgu na insulinę, widoczne w pomiarach przepływu krwi.
To nie pierwsze badanie tego zespołu z tą samą interwencją dietetyczną. Wcześniejsze, opublikowane w 2025 roku w czasopiśmie „Clinical Nutrition”, wykazało 3,6-procentowy wzrost całkowitego przepływu krwi przez mózg oraz 5,8-procentową poprawę pamięci werbalnej po 16 tygodniach. W obu przypadkach chodziło o tę samą dietę, ale o inne pomiary: wcześniej całkowity przepływ krwi i pamięć werbalną, teraz reakcję wybranych struktur mózgu na insulinę.
Eksperyment objął tylko 31 osób, a zaobserwowane wskaźniki nie wystarczają, by z pewnością stwierdzić, że orzeszki chronią przed chorobą Alzheimera lub innymi otępieniami. Potrzebne są badania na większych grupach i z dłuższą obserwacją, które wyjaśnią, czy korzyści utrzymują się w czasie.