Polska
Marek Sobczak
Dziennikarz polityczny w redakcji Veritop. Śledzi krajobraz polityczny, pracę Sejmu i sprawy samorządowe. Po pracy biega, a w domu czeka na niego jamnik o imieniu Stefek.
We wtorek po południu ogłoszono, że Philippe Jaenada został laureatem Prix Goncourt, najbardziej prestiżowej nagrody literackiej we Francji. Pisarz otrzymał ją za „L'Inconnue du quai de Javel”, czyli „Nieznajomą z nabrzeża Javel”. Nagrodę przyznaje Akademia Goncourt, paryska organizacja literacka. Sama książka jest literackim śledztwem w sprawie sprzed lat.
To książka o zabójstwie, którego nikt nigdy nie rozwiązał. Louise Cansot, 29-letnia Bretońka, została znaleziona martwa 7 września 1949 roku. Policja nigdy nie ustaliła, kto ją zabił, a sprawa przez 77 lat pozostawała nierozwiązana.
Za życia nazywano ją „kobietą o stu portretach”, bo w Montparnasse była jedną z najbardziej pożądanych modelek. Jej twarz trafiała na dziesiątki obrazów i rysunków. Z Bretanii wyjechała w wieku 16 lat, żeby pracować jako pokojówka, a potem zaczęła pozować malarzowi Jean-Louisowi Boussingaultowi. To on wprowadził ją do środowiska paryskich malarzy i rzeźbiarzy. Pozowanie dla artystów stało się z czasem jej zawodem.
Trzystustronicowy raport z policyjnego śledztwa stwierdzał, że Cansot była kobietą „o złej reputacji”. Ówczesne gazety spekulowały, że trudniła się prostytucją albo brała narkotyki. Jaenada na 530 stronach próbuje naprawić krzywdę, jaką wyrządziło jej tamto dochodzenie. Wskazuje nie tylko nazwisko domniemanego mordercy, ale też opowiada o ofierze z empatią, której zabrakło śledczym. „Nie szczędzi wysiłków, żeby zrozumieć swoją bohaterkę” - pisał o książce „Le Monde”, chwaląc również jej humor i „odrobinę zrzędliwej czułości”. To rzadka kombinacja w książce o prawdziwym zabójstwie.
Zamiast anonimowej ofiary z kroniki kryminalnej czytelnik dostaje w tej książce portret konkretnej kobiety, która przez lata była sprowadzana do jednego zdania w policyjnym raporcie. To właśnie ten zabieg recenzenci uznali za najmocniejszą stronę powieści.
Dla Jaenady to trzynasta powieść w karierze i pierwszy Goncourt, choć wcześniej czterokrotnie znajdował się w finale nagrody. Pisarz urodził się w Île-de-France. Od 2013 roku, kiedy wydał „Sulaka” - historię złodzieja i mistrza ucieczek, który w latach osiemdziesiątych napadał na sklepy jubilerskie - drążenie dawnych spraw stało się jego znakiem firmowym.
Do pracy nad „Nieznajomą z nabrzeża Javel” przygotowywał się nietypowo. Przeczytał i wielokrotnie wracał do 74 z 75 powieści z serii o komisarzu Maigrecie, której autorem jest Simenon. Seria liczy 75 tomów, a Jaenada zna niemal wszystkie. Ta lektura stała się punktem wyjścia do własnego śledztwa.