Polska
Marek Sobczak
Dziennikarz polityczny w redakcji Veritop. Śledzi krajobraz polityczny, pracę Sejmu i sprawy samorządowe. Po pracy biega, a w domu czeka na niego jamnik o imieniu Stefek.
System kaucyjny obowiązuje w Polsce od 1 października 2025 roku i nadal budzi spore emocje. Z najnowszego badania CBOS wynika, że 49 proc. Polaków uważa go za niewygodny, a 47 proc. ocenia go pozytywnie. Najczęściej wskazywaną niedogodnością jest konieczność przechowywania pustych opakowań w domu – zwróciło na nią uwagę 44 proc. badanych.
Lista zastrzeżeń jest dłuższa. Ponad jedna trzecia respondentów (37 proc.) zwróciła uwagę na awarie i przepełnienie butelkomatów, a 28 proc. narzeka na konieczność zanoszenia opakowań do punktów zwrotu. Blisko jedna czwarta badanych (24 proc.) wskazuje na długie kolejki do automatów. Co piąty Polak (20 proc.) miał problem ze zwrotem opakowań, mimo że były one oznakowane jako kaucyjne, a 19 proc. skarży się na brak butelkomatów w najbliższej okolicy. Na trudności z wymianą kuponów z butelkomatów na pieniądze w kasie sklepu wskazało 4 proc. badanych. Najrzadziej wymieniano brak naliczania kwoty za zwrócone butelki oraz konieczność przedstawienia dowodu zakupu – po 3 proc.
Oceny systemu kaucyjnego są powiązane z poglądami politycznymi badanych – podali autorzy badania. Największy sceptycyzm wykazują zwolennicy Konfederacji Wolność i Niepodległość, wśród których 85 proc. negatywnie oceniło system. Po drugiej stronie barykady są sympatycy Koalicji Obywatelskiej, spośród których 67 proc. uważa system za wygodny.
Mimo licznych zastrzeżeń większość Polaków nie chce likwidacji systemu. 39 proc. opowiada się za rozszerzeniem go na kolejne rodzaje opakowań, a 26 proc. uważa, że powinien obowiązywać w obecnej formie. Łącznie 65 proc. ankietowanych jest za pozostawieniem systemu w istniejącej lub rozszerzonej formie. Całkowitej likwidacji chciałoby 30 proc. badanych, a 5 proc. nie ma zdania na ten temat.
W badaniu pojawił się także wątek ekologiczny. Według 72 proc. Polaków system kaucyjny pomaga ograniczyć ilość odpadów trafiających do środowiska, przeciwnego zdania jest 22 proc. badanych, a 5 proc. nie ma wyrobionej opinii w tej kwestii. Z kolei 18 proc. ankietowanych nie widzi w systemie żadnych niedogodności.
Badanie „Aktualne problemy i wydarzenia” CBOS zrealizowano w dniach od 14 do 27 września na próbie 956 osób. Zastosowano w nim trzy metody – CAPI (63,8 proc. respondentów), CATI (22,6 proc.) i CAWI (13,6 proc.).